Skemorfik Tasarımdan Flat Tasarıma Geçiş

Skemorfik tasarim blog-01-01

Skemorfizm günümüze kadar uzanmış oldukça eski bir tasarım anlayışıdır.
Skemorfizm bir aracın özellerinin bir diğer araca uyarlanması olarak adlandırılır. Ortaya çıkan ürün ise Skemorf olarak tanımlanır. Bu terim Bassalla’a göre eski malzemelerin taklit edilmesi, yeni malzemelerin işlenmesi ve kullanılmasında rastlanan düzeni tanımlamak amacı ile ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda Skemorf , yeni malzemeden üretilen üründe hiçbir işlevi olmayan veya çok az işe yarayan ancak özgün malzeme ile üretilen nesnede hayati önem taşıyan tasarıma ilişkin bir öğedir.
(Teknolojinin Evrimi s. 144-145)

11

Dijital ortamda ise bir tasarım kavramı olarak , kullanıcı arayüzlerinde yer alan unsurların, fiziksel olarak var olan bir nesnenin tasarıma ya da üzerinde yer alan süslemelere öykünerek benzer biçimde yeniden tasarlanması olarak tanımlanmaktadır.

Tasarımcılar, kullanıcı arayüzlerinde, skemorfik uygulamalar aracılığı ile görüntüde gerçeklik algısı oluşturmak amaçlanarak kullanıcıların dikkatini çekme amacını edinmişlerdir. Bu yaklaşım, kullanıcının uygulamaların öğrenilmesini kolaylaştırmış ve kısa sürede kullanıcı alışkanlığını sağlamıştır.

12

Steve Jobs, dijital arayüzlerdeki tasarım stilinin herkes tarafından tanınabilir ve anlaşılabilir bir biçimde gerçek hayattaki nesnelere benzemesi gerektiğini, böylece bilgisayarların tamamen acemi kullanıcılar tarafından bile içgüdüsel olarak rahatlıkla kullanılabileceğini savunarak skemorfik anlayışı benimsemiştir.

13

Bu anlayış sadece gerçekçi görüntüleri değil, gerçekçi sesleri ile de insanları kendine bağlamıştır. Örneğin; bilgisayarınızın çöp kutusunu boşalttığınız zaman çıkan boşaltma sesi, telefonunuzun kamerasından fotoğraf çektiğiniz zaman gelen perde inme sesi vb. gibi. İşte tüm bunlar Skemorfik yaklaşımın getirdikleridir.

Bunun en güzel örneği tabii ki Apple’ın iPhone ile birlikte getirdiği iOS işletim sistemi. İlk çıktığı zaman tamamıyla Skemorfik tasarım anlayışını benimsemiş bu işletim sistemi şimdi kendini Flat Tasarıma bırakmış durumda. Kağıt dokusuna sahip yırtılabilir efektli not defteri, Kalem gibi yazan fontlar, dikişli şeritlerin yanı sıra gölge-derinlik-ışık efektleri ve daha niceleri… Bunların hepsi skemorfik yaklaşımdır.

14

Bu yaklaşım kullanıcı alışkanlığı sağlandığından, Windows Phone, Android gibi işletim sistemli araçların çıkması ile birlikte popülerliğini kaybetmiştir.
Apple 2013 Yılında WWDC geliştiriciler toplantısında iOS 7 işletim sistemi ile Flat Tasarıma geçiş yapmıştır. Peki Skemorfik yaklaşımı tozlu raflara mı kaldırmıştır? Tabi ki hayır! Apple’ın hala bazı uygulamalarda bu yaklaşıma yer verdiğini görüyoruz. Özellikle kullanıcı alışkanlığının zayıf olduğu uygulamalarda hala bu tekniği kullanıyor. ☺

15

Sonuç olarak; şuan kullandığımız Flat tasarım anlayışını hepimiz çok benimseyip bunu savunsak da, Skemorfik yaklaşımı bir köşeye atamayız. Çünkü o yaklaşım olmasaydı şuan da belki bu saydığımız tasarım anlayışlarının hiç biri olmazdı.

16

Beril Karabulut Yazar Hakkında